Auteur: Dinka de Winkel

Een van de eerste dingen die we een paar jaar geleden deden, was een hek plaatsen op de plek waar de moestuin zou komen. De veelheid aan wilde zwijnen en reeën in de vallei maakte dat we die bescherming van onze toekomstige gewassen direct op orde wilden maken.

So far so good. We begonnen met moestuinieren.

Afgelopen week werden we wakker en maakten een rondje over het land. Daar kregen we een groot raadsel voorgeschoteld. In de moestuin was er flink gewoeld en het was zeker geen woelmuis. Grote pootafdrukken verwezen naar een ander gevaarte. Als eerste controleerden we het hek: nergens een doorgang te bekennen, nergens was eronderdoor gegraven en het toegangshek stond rechtop voor de opening. Hoe dan?

Na een ronde door de moestuin viel de schade mee. Er leek alleen flink gewroet te zijn op de paden. Grote kluiten kweekgras lagen over meters verspreid over het paadje en hier en daar een dieper gat. Het bleef me puzzelen. Kan een zwijn springen over een hek van één meter twintig? Kan een zwijn klimmen over de palletwanden van de composthoop? Kan een zwijn door een spleet in het losstaande hek komen, zonder dat het hek valt? Alle opties lijken vrij bizar. Volgens ChatGPT kan het allemaal waar zijn als het een atletisch zwijn is. We krijgen er de slappe lach van dat er op Lameira een Adonis-zwijn rondloopt dat zich, onder het gejoel van de vrouwtjes, uitslooft om de moestuin te bereiken. Hoe dan ook, het raadsel blijft.

We laten het rusten en een dag later ga ik in de moestuin aan de gang om de schade weer te herstellen. De grond is mooi losgemaakt, dus pluk ik heel gemakkelijk grote klompen kweekgras weg. Het is onze grootste plaaggeest in de moestuin, dit kweekgras. Al werkend met mijn handen in de aarde voel ik me meer en meer verbonden. Met mezelf, met de tuin en met het grotere. Ik vraag me af hoe dat werkt. We beschouwen de wilde zwijnen direct al als een vijand die onze oogst zal bedreigen en plaatsen hekken. Nu is er toch een Adonis binnengekomen en heeft hij vooral geholpen om de kweekgraspaden schoon te maken. De tomaten zijn ongemoeid gelaten, de courgettes ook, de struikjes met frambozen, de aardbeien en heel veel meer is niet aangeraakt. Ik besluit een ander verhaal te maken dan alleen het verhaal waarin de zwijnen de vijand zijn. Ik besluit dat ik dit speciale zwijn dankbaar ben voor deze actie en pluk nog even verder in de tuin. Met een glimlach besluit ik toch ook dat het toegangshek steviger mag, want als dit macho zwijn nog een keer terugkomt om de vrouwtjes te imponeren, dan weet ik niet of hij zich kan inhouden met de pompoenen in wording.

Wat wel duidelijk is: alles gaat over balans. We leven als mens op aarde, samen met alle dieren en samen met alles wat bloeit en groeit. In een gebalanceerde staat is alles verbonden en is er plek voor iedereen. We maken verhalen die ons afzonderen. Verhalen die gaan over wij versus zij. En als we bereid zijn om ook andere verhalen te maken, dan weet ik dat we anders kunnen leven met elkaar.

Het zal 2004 geweest zijn; ik deed een jaaropleiding NLP en we werkten met timelines. Een manier om beperkende overtuigingen op te duikelen die ergens in het verleden, in een bepaalde situatie, behulpzaam waren, maar in de huidige tijd niet meer. Deze beperkende overtuigingen sturen onbewust veel van ons gedrag aan. Door ze te ontkrachten kun je jouw eigen potentieel meer benutten. Het teruggaan in een lichte trance naar het oermoment en het herkaderen van de oude beleving – de oude imprint – zorgt ervoor dat je vrijer wordt.

Toen er centraal in de groep werd gevraagd wie iets wilde inbrengen en wie in de demo voor de groep wilde, voelde ik dat het mijn beurt was. En zo geschiedde. Het was een mooi proces en toen ik onder ogen had gezien wat mij beperkte, kwam er ruimte voor een stap in de toekomst. In dezelfde lichte trance stapte ik op mijn timeline de toekomst in. Ik zag en voelde een helder beeld.

Ik zat op een berg, naar ik meende in het mij geliefde Spanje, en mijn voeten bungelden naar beneden. Ik keek uit over een prachtige vallei en ik wist dat ik ‘thuis’ was. Ik was aangekomen op een plek waar ik kon Zijn. De trainer vroeg mij uit naar beeld, kleur, geur, geluid en gevoel en ik kleurde het hele plaatje in. Op enig moment zei ik ook dat ik wist dat de prachtige plek waar ik was, niet alleen voor mij bedoeld was. Ik wilde deze schoonheid heel graag delen. Ik voorzag mensen die naar Spanje zouden afreizen en die mij zouden bezoeken. Ook voelde ik dat ik mijn werk zou kunnen doen vanaf deze Spaanse berg.

Toen de begeleider vroeg hoe oud ik was in deze situatie, zei ik: achtenveertig jaar. Op dat moment was ik eind dertig. Geen idee waar dit vandaan kwam.

Jaren later, toen ik achtenveertig was, dacht ik nog weleens terug aan deze ervaring. Ik glimlachte om de ‘droom’ en had het idee dat het inderdaad een droom was die in mijn huidige leven niet vervuld zou worden.

Toen werd het januari 2021. Samen met Han was ik afgereisd naar Portugal. We waren een plek op het spoor die ons riep en zonder groot of strak plan reden we 2100 kilometer om deze regio te verkennen. Er was al een eerste aanwijzing voor een mooie vallei met een vervallen huisje. We waren erg nieuwsgierig. Tien dagen hadden we uitgetrokken om de boel te onderzoeken. We sliepen in Pé da Serra, het dorpje dichtbij de vallei Lameira, en dagelijks wandelden we naar het huisje in de vallei.

Er stonden meer ruïnes en een heel groot afgebrand huis met veel potentie. We gingen in januari omdat we dachten dat we in de winter minder kans liepen op een blik door een roze bril. De zon scheen echter volop en we waren eigenlijk direct verkocht. Het was haalbaar binnen ons beperkte budget en het had enorm veel potentie, maar dus ook ontzettend veel werk. Er lag veel puin in de tuin en de omgeving en het huisje zelf bood vier goede muren en een niet-geïsoleerd dak. We dachten toen nog dat de houten vloer ook goed was, maar later bleek die totaal opgegeten door houtworm.

Aan het huisje zat een betonnen platform op palen vast, met daarop een vervallen schuurtje. Aan de voorkant van het platform nodigde Han mij uit om te komen zitten, want hij had een vraag:

“Wat vraagt deze plek van ons?”

Het antwoord kwam direct: “heb mij lief!”. Terwijl ik de woorden uitsprak, zag ik mijn eigen bungelende benen.

Met dit antwoord, dat voelde als een opdracht, hebben we het huisje en de grond in Lameira gekocht. Overigens was ik inmiddels iets ouder dan de achtenveertig jaar die ik in 2004 voorzag en nee, het was niet in Spanje, maar wel dicht bij de Spaanse grens in Portugal. En ja, ik kijk hier uit op een prachtige vallei.

Nu is het januari 2026. We zijn vijf jaar verder en hebben keihard gewerkt en ontzettend veel ‘liefgehad’. We hebben de schoonheid steeds verder tevoorschijn gehaald, veel geïnvesteerd, gebouwd en ontwikkeld en vooral ook waanzinnig veel geleerd. We voelen dat het tijd is om even stil te staan bij de afgelopen jaren en bij onze droom. Wat is er allemaal gelukt en gedaan, en wat nog niet? Waar hebben we onze droom bij te stellen en waar niet? Welke vormen passen bij ons en bij Luz da Lameira? Welk groter doel dienen we en hoe staat het met onze individuele levensopdrachten? Wat is er de komende tijd nodig? En wat hebben we nu nodig? Het zijn ontzettend veel vragen en gesprekken waarin niet alles in woorden beantwoord kan worden, maar het stilstaan en het stellen van de vragen levert al veel op.

Ook nu heeft Han mij gevraagd wat de plek van ons vraagt, wat zij wil. Ook nu komt het antwoord direct: “breng mij tot leven”. Dit antwoord roept in mijn hoofd een veelheid aan gedachten op. Hoezo, breng mij tot leven? Alles in deze vallei is levend! Mijn hoofd maakt er andere zinnen van. Moet het misschien zijn: breng mij leven? Maar al gauw stop ik mijn drukke mind en laat het even helemaal los.

Ik kom tot het besef dat mijn ‘bungelende benen’-ervaringen uit 2004 en 2021 hier op Luz da Lameira volledig zijn samengevallen. We hebben al onze inspanningen tot nu toe gedaan om ons te kunnen openen voor meer leven in de vallei. Dit ‘leven’ zijn de mensen die we hier heel graag willen laten ervaren hoe het is om in de rauwe natuur opnieuw, en dieper, te verbinden met jezelf, met jouw natuur. Dit is het vertrekpunt en de voorwaarde om je te kunnen verbinden met anderen en met het grotere geheel. We zijn er klaar voor om samen met jou verder te exploreren hoe we vorm kunnen geven aan deze manier van LEVEN.

Het eerste moment dat al een ‘vorm’ heeft, is de meeLEEFweek van 26 april tot en met 3 mei. In deze week leven we samen, werken we samen, lachen we samen, ontdekken we samen en krijg jij alle ruimte om te zijn wie je bent. Heel graag ontmoeten we je in Portugal om samen vorm te geven en verder te bouwen aan Luz da Lameira!

Hier, in de Portugese vallei, weet ik: de weg is zelden vlak. Soms struikel je, soms sta je stil. Net als in mijn lijf, waar slijtage in mijn heupen me dwong om een andere route te zoeken. Geen makkelijke, wel een eerlijke.

De afgelopen jaren heb ik waanzinnig veel mogen leren in en met de natuur. Hier, in de rauwe en altijd uitdagende vallei, is er in het directe contact een continue stroom van interactie en wijsheid. Tenminste, als ik me ervoor openstel en bereid ben om te luisteren. Ik heb het echt moeten leren, én ik ben nog onderweg. Een van de richtingaanwijzers heeft zich laten zien via de pijn in mijn lijf. En ja, wat als we pijn niet langer proberen te vermijden, maar haar volledig omarmen, als een signaal van iets dat gehoord wil worden?

De grove stenen in het wandelpad van de vallei zijn soms een struikelblok, maar ook een fantastische plek om even te zitten en uit te rusten.
De aarde maakt het niet uit of ik er met een stuiter op val of me zachtjes neervlij.
De wind is soms volledig afwezig, en ineens is er een valwind die alles omver blaast. Net als de stormen in mijn lijf. Het is onmogelijk te controleren, maar ik kan wel anticiperen. Meebewegen is dan wat er gevraagd wordt. Er is niets op te lossen of te fixen. Er wordt gevraagd om de woeste taal van de stormen te leren verstaan en de pit in de storm te vinden. Daar is het immers altijd rustig en vredig.
Ook het water geeft mij veel informatie over mijn helingsproces. Overal in de vallei is er water, het hele jaar rond. Mijn innig geliefde riviertje, dat mij altijd uitnodigt om me te laten drijven en te spelen met de stroming. De plek ook waar mijn zoute tranen in het zoete water worden opgenomen. Ieder stroompje heeft een bron, en al het water op onze planeet is verbonden.

Vragen die hieraan raken zijn: Wat is mijn bron? En waar ben ik mijn verbinding verloren?

Het vuur, dat in de Portugese zomer zo vaak als een sluimerende bedreiging wordt gezien, heeft ook de kracht van transformatie in zich. Na de grote brand van 2017, hier in de vallei van Luz da Lameira, werd het zo zichtbaar hoe de verbrande bomen en struiken weer grond boden voor het opnieuw uitlopen van een enorme diversiteit aan groen.
Mijn vuur heb ik kunnen inzetten in de eerste maanden na de diagnose over mijn versleten heupen. Ik was boos en enorm in de weerstand. Ik vond het belachelijk en onrechtvaardig, en ik voelde me zwaar in de steek gelaten door mijn lijf. Au! En wat had ik het vuur en de verbranding nodig om mijn transformatie naar zachtheid en acceptatie te kunnen volgen.
Steeds opnieuw laaide het innerlijk vuur weer op. Vaak heel voelbaar in de ontstekingen in mijn heupgebied. Wat een hitte en wat een uitzuiveringen!

En dan de seizoenen, die als een natuurlijk ritme laten weten wat gevraagd wordt. De natuur kent cycli waarin groei, bloei, verval en rust elkaar opvolgen. Wij willen vaak alleen de lente. Mijn heupen riepen me de winter in. Niet om op te geven, maar om af te pellen. Net zoals de bomen hun bladeren laten gaan, vroeg mijn lijf mij om het oude los te laten , inclusief de oude verhalen over controle en prestaties.

Onze grootste inzichten zijn vaak eenvoudig, als je ze eenmaal helemaal hebt doorleefd. Het gaat erom echt aan te kijken wat er is, en daarmee te kunnen Zijn. We zijn immers zelf natuur, al lijken we dat vaak vergeten te zijn.

Hoe is dat voor jou?
Waar vermijd jij emotionele, spirituele of fysieke pijn, waarmee je jezelf de kans tot natuurlijke groei ontzegt?
Hoe vaak kies jij voor het comfort in plaats van de weg van dat wat Waar is?
Hoe vaak laat jij je leiden door angst in plaats van Liefde?

Laten we samen op weg gaan en ons de weg laten wijzen.

Dinka

De afgelopen dagen voel ik mijn oma Huissen zeer nabij. Oma Huissen, zo noemden we haar vaak, omdat ze zo verweven leek met haar geboorteplaats. Vandaag noem ik haar bij haar koosnaam: Betje. En de verkleining van haar naam past perfect bij de verzachting die zo nodig is.

Elisabeth Mechtilda Hofs was haar volledige naam. Ze trouwde met mijn opa Gijs, die ik nooit heb gekend, want hij overleed in 1946 van verdriet. Een verdriet dat te groot was voor hem om te dragen. Mijn oma droeg het wel. Het grote verdriet was het verlies van hun vier dochters bij het bombardement in 1944 op het Looveer in Huissen. Het zusje van mijn oma, mijn oudtante, overleed hierbij ook. Mijn oma heeft zes kinderen grootgebracht in haar eentje. Een van deze zes is mijn vader. Oma trouwde voor een tweede keer toen haar kinderen al lang waren uitgevlogen en ze zelf vijfenzestig jaar was. Ook deze man overleefde zij. Ze stierf zelf op de leeftijd van 94. Ik doe deze opsomming van feiten om aan te geven hoe sterk deze vrouw was.

Lieve oma Betje,
Ik heb u leren kennen als iemand die kaarsrecht opliep. Altijd bezig. Niet alleen voor uzelf en uw gezin, maar ook voor de gemeenschap in Huissen. Toen ik nog een kind was, mocht ik u een tijd lang op woensdagmiddag helpen bij de tennisclub in Huissen. Ik kwam dan vanuit Arnhem met de bus, en vanaf de bushalte liepen we samen naar de tennisbaan. In de kantine hielp ik u met koffiekopjes neerzetten en koffie inschenken. Ik weet verder niet zoveel meer te herinneren, maar ik heb wel allerlei flarden van gevoel. Ik voelde me trots en belangrijk met deze klus, en in ons samenwerken voelde ik dat we geen woorden nodig hadden. Ik weet nog dat u trots aan iedereen vertelde die het vroeg, dat ik uw kleindochter uit Arnhem was. We hadden het goed daar, in die kantine naast het gravel.

U weet dat er veel gebeurd is, hè, de afgelopen jaren? Ik heb het nodige (opstellingen)werk gedaan en papa heeft een boekje geschreven over zijn ervaringen als kind tijdens de bombardementen. Mijn zoon Vasco heeft dat boekje voorgelezen in de kerk van Huissen tijdens de Dodenherdenking. Er is veel heling gekomen, lieve oma.

De afgelopen dagen heb ik veel gehuild en ook nu stromen er warme druppels langs mijn wangen. Wat had ik u gegund dat u ook had kunnen verzachten. De sterke vrouwenenergie heeft u mij doorgegeven. Het heeft me veel gebracht én ook veel gekost. Tegen beter weten in kon ik doorgaan tot ik er vaak letterlijk bij neerviel. En tegelijk kon ik ook zo vaak blijven staan als het moeilijk was in mijn leven.

Nu ben ik op het punt gekomen van ware overgave. Het is klaar en gedaan, lieve oma Betje. Vorige week, op de massagetafel hier in Portugal, werkte de masseuse diep op allerlei triggerpoints. Verwonderd gaf ze na afloop terug dat mijn lichaam daar niet op leek te reageren: geen zucht, geen siddering, geen kreuntjes of schokjes, helemaal geen reactie. Zelf had ik het idee dat ik op een andere planeet was en toch bewust was van het werk dat er gedaan werd met mijn lichaam.

Vandaag is het tijd dat ik mijn lichaam om vergeving vraag. Te lang heb ik doorgeduwd, waar verzachting nodig was. Het was een intens proces, de afgelopen tijd. Mijn heupen zijn versleten tot bot op bot. De totale overgave vraagt me nu om vanuit liefde mezelf te laten opereren. Op 20 juni aanstaande zie ik de orthopeed in Nederland weer. Met mijn hoofd had ik niet kunnen bedenken dat een grote mechanische ingreep met harde materialen uiteindelijk zo’n zachte uitwerking kan hebben op mijn Zijn.

In liefde open ik mezelf om deze mogelijkheid te omarmen, of beter: te om-bekken.
Ik laat me dragen, lieve oma Betje, ter ere van uw power.
Ik dank u voor alle kracht en voor alle wijsheid.
Ik voel me een gezegend mens.
Een hele dikke zoen van uw kleindochter,

Dinka

Dit is de tijd in Portugal dat laagjes kleding super fijn is. Vestje aan, truitje uit, een beetje fris dus toch maar weer even een jasje aan, oh daar is de zon en kunnen er weer laagjes uit. En zo gaat het maar door. Interessant voor een blog? Niet echt hè!

Over deze laagjes gaat mijn epistel dan ook niet. De laagjes waar ik het over wil hebben is de gelaagdheid in mijzelf, en mogelijk ook in jou, die beetje bij beetje wordt afgepeld. Zoals je wellicht weet is mijn lijf een belangrijke richtingaanwijzer. Al vele malen in mijn leven heeft het mij het pad gewezen. Vaak door ziekte en ongemak. Sinds een jaar vragen mijn heupen en bekken veel aandacht. De doktoren hebben versleten heupen geconstateerd, waarvan mijn linker heup het slechts is. Ik heb er bewust voor gekozen om mij nu niet te laten opereren. Ik weet ten diepste dat ik een proces heb te gaan waarin mij weer de weg wordt gewezen. Alle tekenen wijzen erop dat het gaat om zachtheid, ruimte en trouw zijn aan wie ik in essentie ben.

Vanochtend, als alle andere ochtenden, maakte Binky de hond mij wakker bij het eerste licht. Dit is een hond met een ingebouwde Apple Watch. Dus zodra de vogels fluiten en de donkerte van de nacht is vertrokken, gaan we wandelen in de vallei. Deze ochtend kwam ik kreunend en steunend in beweging. De eerste uitdaging was het weggetje naar boven. Een kleine klim maar ai ai wat piepte en schuurde mijn onderdanen. Hardnekkig zijn mijn innerlijke stemmetjes die dan direct ageren. Veel van deze geluiden herken ik inmiddels en kan ik al veel makkelijker laten kwetteren. Vandaag was ik me ineens bewust hoe onaardig ze eigenlijk klinken. Ken jij ook van die moeders die hun kinderen de hele tijd op de huid zitten met corrigerende woorden en zinnen. Dat klinkt dan bijvoorbeeld als: “Stop daar eens mee”, “Schiet eens op”, “Jij zit ook altijd zo te…”, “Hou op”, enzovoort. Vreselijk vind ik dat als ik dat hoor bij zo’n moeder. Het voelt dan vaak erg afgeknepen en bozig. Nou ik kan je vertellen, zo klink ik in mijzelf over mijn lieve lijf. “Loop gewoon eens door”, “Stel je niet zo aan”, “Je moet gewoon meer doen om het op te lossen”, “Je doet ook helemaal geen oefeningen” en nog veel meer in deze serie. 

Ik besluit midden op het weggetje stil te gaan staan. Ik vraag mijn lijf hoe het is om zo toegesproken te worden? Natuurlijk is het antwoord dat dat niet fijn is. Dat het verkrampt en op slot gaat ervan. Ik maak contact met mijn hart, leg mijn handen op mijn heupen en maak van binnenuit ruimte. Direct voel ik de zachtheid en de liefde voor mijn prachtige lijf. Wauw! Wat draagt dit lijf mij al lang en wat heeft het mij vaak staande gehouden als ik van binnen dreigde om te vallen. Het heeft niet veel tijd nodig om mezelf te resetten. Ik realiseer me direct dat het letterlijk gaan stilstaan en mezelf terugroepen naar mijn hart het enige is wat ik hoef te doen om gecentreerd te blijven. In de ruimte in mijn hart daar woon ik. Dit is de zetel van mijn ziel. De stemmen van mijn persoonlijkheid, mijn ego, wonen elders. Het is eigenlijk net als met een huis. Je moet in de goede kamer zijn om te kunnen doen wat je hebt te doen. De badkamer is voor wassen en tandenpoetsen en is niet geschikt om te luieren met een goed boek. Zo is het gekakel van mijn innerlijke stemmen niet van invloed als ik mijn positie inneem in mijn hart.

Ik lees momenteel een boek en daar stond deze prachtige zin van Michael A. Singer: “Niets is het waard om je hart ervoor af te sluiten’. Dat is mijn oefening in het afpellen van de laagjes. Kan ik blijven staan in mijn centrum, in de zetel van Atman (mijn ware Zelf) in een wereld waarin er zoveel reactiviteit is. Kan ik mijzelf dragen en verdragen ook als ik pijn heb? Het antwoord is “Ja”,  dat lukt steeds beter. Ik ben onderweg en dank mijn lichaam voor alles wat ze me geeft. Het is een fantastisch voertuig en ik leer steeds meer om van haar te houden. Amen. 

Ik wandel heel rustig en langzaam door. Ruik het ontluikende voorjaar. Ik hoor de vogels zingen. Ik gooi stokken en dennenappels voor het kwispelende zwarte geval op vier poten en er is niets wat ik zou moeten. Ik kan gewoon Zijn, zijn met wat er is. Heeft het effect? Jazeker in no time voelt mijn lijf ontspannen en lopen mijn benen hun eigen ritme.

Zorgvuldig bouwen we onze persoonlijkheidsstructuur op. Jaren investeren we in het aanleren en volgen van familiepatronen. Door als kind heel goed te kijken en te luisteren, leren we wat er verwacht wordt en welke gaten we kunnen opvullen. We leren waar we voor geprezen worden of waar de afkeuring volgt. Ook buiten de muren van het opvoedkundig huis worden we in een systeem geplaatst waarin we leren te voldoen aan de verwachtingen. Op school kregen we een sticker, stempeltje of mooi cijfer bij gewenst gedrag en een rode streep, strafwerk of een onvoldoende bij niet strokend gedrag. En ook al was jij wellicht de rebel die ogenschijnlijk maling had aan de afstraffing, ook dan ben je erdoor gevormd. Vele jaren en vele generaties is er een structurele richting gegeven aan wie jij behoort te zijn.

Laat dit eens diep tot je doordringen. We denken meestal dat we ons autonoom en vrij bewegen. Niets is minder waar dan dat.

En nu is het 2025 en de chaos in de wereld is compleet. Oude systemen kraken en staan op barsten. Oude zekerheden blijken ineens gestoeld te zijn op illusies. Alleen de dapperen hebben de moed om dit werkelijk toe te laten. Want als je dit doet, dan komt er een vraagteken bij heel veel zaken in jouw leven. De media blijken onbetrouwbaar en mee te werken aan het polariseren. De politiek wordt steeds ongeloofwaardiger en is een groot toneelstuk. Van Kooten en de Bie of Monty Python zijn er niks bij. Kinderen op school leren niet meer hoe ze kunnen leren, maar worden getraind hoe ze informatie kunnen zoeken die gedigitaliseerd is en opgebouwd in algoritmes en AI. De geschiedenis blijkt geschreven door de overwinnaars en veel van wat ons daarover verteld en geleerd is blijkt toch echt anders in elkaar te zitten. Het geld- en banksysteem is gebaseerd op zeepbellen in plaats van op een werkelijke goud- en waardedekking. En het aloude mechanisme van brood en spelen werkt nog steeds. De wereld van entertainment lijkt gemaakt om ons weg te trekken van onze binnenwereld en slaat ons letterlijk uit het lood en uit onze kracht. Beeldschermen blijken een grotere verslaving dan cocaïne. En daarover gesproken, het gebruik van drugs en psychofarmaca is enorm en is voor veel mensen een dagelijks antwoord geworden op depressieve gevoelens. Weer andere mensen entertainen zichzelf met een spirituele bypass. Ze hoppen van workshop naar retreat, van klankschalen naar tantra, van ayuascaceremonie naar biodanza. Weer andere mensen vinden hernieuwd een houvast buiten zichzelf in religie en duwen alles weg wat niet in dat verhaal past. Kortom, we zijn met elkaar in een samenleving belandt waarin we alles buiten onszelf lijken te halen omdat we hopen dat daar de antwoorden te vinden zijn. Dit kan niet anders dan teleurstellen. In mijn ogen is de enige manier om antwoorden te vinden, gelegen in de ontmoeting in en met ons zelf. Is dat dan zo moeilijk kan je je afvragen. Ja, blijkbaar wel. Kijk maar om je heen. Maar vooral, kijk naar jezelf!

Hoe vaak kijk jij op een scherm om je dopamine aan te vullen? Hoe vaak entertain jij jezelf omdat je niet wilt voelen waar jouw pijn zit? Hoe vaak schop jij aan tegen systemen zonder werkelijk verantwoording te nemen in je eigen leven?

Terwijl ik dit bovenstaande met vuur opschrijf moet ik even pauzeren. In deze adempauze komen er wat vragen op:

Waar zijn we nu eigenlijk met elkaar in beland?

Wat zijn we in vredesnaam aan het doen?

En beschouw ik dit alleen, of doe ik hier ook aan mee?

De vraag stellen is ook het antwoord geven in deze. Ja, wij vormen met elkaar deze wereld en hebben dus allemaal ons aandeel. Waar dan te beginnen? Nou dat is dan wel weer wat eenvoudiger, namelijk bij onszelf. Stel jezelf onderstaande vragen:

Waar maak ik nog ‘oorlog’ in mijn leven?

Waar verdoof ik mijzelf omdat ik iets niet wil voelen?

Waar ben ik mijn vertrouwen in het leven verloren?

Waar ben ik aan het overleven in plaats van te leven?

Waar kijk ik weg?

Waaraan ben ik verslaafd?

Eindeloos vragen durven stellen aan jezelf is het begin van verandering. Want om deze vragen te stellen heb je lef nodig. Het vraagt totaal eerlijk zijn naar jezelf. Je hoeft niet verlicht te zijn en je hoeft zeker niet alles te weten. Sterker nog, waarschijnlijk kom je erachter hoe weinig je echt weet. Wat het wel vraagt is dat je laagje voor laagje afpelt wat ooit zo zorgvuldig is opgebouwd. Oude overtuigingen, patronen, aangenomen waarheden over de wereld waarin we leven, oude verhalen, eigenlijk mag overal een vraagteken achter. De meest geniale vraag die je kunt stellen is: huh? Een dikke HUH? bij alles wat je voor waar hebt aangenomen. Als je dat durft te doen, dan ben je volgens mij op weg naar jezelf, naar jouw ware aard en echtheid. Hoe meer mensen dit gaan doen, hoe sneller we met elkaar een andere werkelijkheid creëren. Dit is de nieuwe wereld waar we om zitten te springen!

Ben jij er klaar voor om jezelf te ontmoeten?

Langzaam zak ik weer in het leven in Portugal. De eerste dagen heb ik nodig om bij te komen van de reis. De ruim 2000 kilometer samen met Binky de hond per auto, is toch best een onderneming. Naast het uitrusten vraagt mijn lijf ook om af te stemmen op een ander tempo en een andere manier van aanwezig zijn. De vallei geeft me altijd een harte welkom en deze keer schijnt de zon ook nog eens uitbundig wat mijn hart ook direct verwarmt en mijn huid laat gloeien. De benodigde vitamine D wordt in hoog tempo weer aangemaakt.

Wanneer ik weer een beetje ben bijgekomen, ga ik aan de gang in de vallei. Ik moet vaak schakelen in de hoeveelheid werk die ik voor mijn ogen zie opdoemen en die overweldigend voelt. Zoveel wensen en zoveel potentie, mijn creativiteit weet er wel raad mee maar mijn mind ziet ook de beren op de weg. Toch lukt het steeds beter om het gewoon te laten en te genieten van alles wat er al is. Het blijft een wonder wat we al gerealiseerd hebben en waartoe we in staat blijken te zijn.

Op een van de zonnige middagen roepen fruit- en olijfbomen om mijn aandacht. Er is hoognodig snoeiwerk dat gedaan dient te worden. Han is lekker bezig met een bosmaaier met een bramen mes en maakt grote slagen ergens op het land in een bramenmuur. Ja je leest het goed, er zijn hier plekken waar de bramen zo dik zijn geworden dat ze een niet te nemen vesting vormen. Nu hebben we een leuk huisje maar geen kasteel die een bramenmuur nodig heeft, dus hij gaat er voortvarend doorheen. Ik heb handwerktuig waar ik mee aan de gang ga. Met een takkenzaag en stevige snoeischaar begin ik bij een eerste olijfboom. Ik weet dat het in totaal zo’n veertig olijfbomen zijn. Het snoeien, kijken en lezen van de bomen brengt me helemaal in het hier en nu. Stap voor stap werk ik me door de boom heen. Ik heb inmiddels geleerd dat de vorm mag lijken op een champagneglas en dat er in de kruin vogels doorheen moeten kunnen vliegen.

Dan ineens krijg ik een belangrijk inzicht. De enorme hoeveelheid werk en klussen werden door mij tot nu toe aangevlogen met een geïnternaliseerd patriarchaal, maar vooral lineaire aanpak. In mijn hoofd afvinklijstjes en in mijn systeem de drang dat er dingen afgemaakt moeten worden. Ineens realiseer ik me dat dit in de natuur totaal anders werkt. Het is onmogelijk om bezig te zijn op een manier van A naar B. Nee de werkelijkheid van het leven in de natuur maakt dat ik me ten volle realiseer dat alles in cycli verloopt. Dit betekent dat het circulair bewegen en denken van mij vraagt. Met het voorbeeld van snoeien in mijn achterhoofd besef ik dat alles weer terugkomt. Bomen snoeien is niet een eenmalige klus en dan vink, klaar. Nee dat komt ieder jaar terug. Het vraagt hier leven met de cyclus van seizoenen en de cycli van groei. De bomen laten in hun jaarringen al zien dat groei gesymboliseerd wordt in een cirkel.

Het geeft me veel rust dit inzicht, want tja ik ken het zo goed van mijzelf dat ik rondjes blijf draaien in mijn hoofd, in gedachten en steeds weer ‘bedenk’ wat er nog allemaal af moet. Dus door te leren aansluiten op de ronde beweging van cycli en cirkels, stem ik af op een vrouwelijke manier van werken die mij zoveel beter past. Niks pushen, bereiken en doorduwen. Het is ons zo met de paplepel ingegoten dat we een doel stellen en dan de kortste lijn willen volgen om daar te komen. De vallei nodigt mij uit om me te verbinden met het seizoen, met het leven én met de vrouwelijke kracht van ‘rondingen’.

Januari 2021 was onze eerste kennismaking met de vallei Lameira bij Pé da Serra. We sliepen in het dorp en maakten iedere dag de wandeling naar de vallei. We waren er vooral om te voelen wat maakte dat deze plek op ons pad was gekomen. We voelden ons direct welkom en thuis, ondanks de grote hoeveelheid werk en puin die er ook was. Ook voorvoelden we dat deze plek voor veel meer mensen bedoeld was dan alleen voor ons. Op een weg tussen twee dorpjes kwamen we de makelaar tegen en met de raampjes open, sloten we de koop. Eigenlijk hadden we geen idee waar we aan begonnen en soms is dat maar goed ook. Het avontuur was begonnen.

Datzelfde jaar, eind april, reden we met een bestelauto vol met kampeerspullen en andere benodigdheden voor het eerste levensonderhoud, naar Portugal. Al snel was duidelijk dat Han zich definitief wilde vestigen in Portugal, waar ik nog heen en weer pendel tussen Nederland en Portugal. Vanzelfsprekend had dat veel impact op onze manier van samenleven. We checken regelmatig in om te voelen of de liefde nog kan gedijen bij de vorm die we kiezen. Met de nodige bijsturing en lessen die we daarin geleerd hebben durf ik hardop te zeggen dat de liefde nog steeds boven de vorm staat en daarmee ook kan stromen. 

De afgelopen jaren hebben we snoeihard gewerkt om een eerste basis infrastructuur te hebben. Er moest waterleiding gelegd worden, zonnepanelen voor stroom zodat het water ook opgepompt kan worden, een toilet, een warme douche en dus een geiser op gas, een moestuin, behalve de muren en het dak het volledige huis opbouwen met vloeren, keuken, slaapkamer, nieuwe ramen, isolatie, stucwerk en nog veel meer. Ook de rauwe natuur wilde ontsluierd worden. Bramen hadden veel olijfbomen totaal overwoekerd en de druiven waren zo wild geworden dat ze tot in de nokken van bomen groeiden. Ook het schuurtje op het druivenveld wilde zich transformeren tot slaaphuisje met een open keuken en een tweede toilet. Eigenlijk zou deze lijst oneindig veel langer kunnen worden maar wat ik vooral wil aangeven is dat alle tijd, geld en energie is gaan zitten in het neerzetten van een fundament.

Nu is het januari 2025 en voelen we dat de volgende stappen gezet mogen worden. We hebben gecheckt of ons oorspronkelijke idee voor de vallei nog steeds staat en dat is een ‘ja’. Ja, deze vallei is bedoeld om mensen te laten ervaren hoe het is om in de natuur opnieuw te verbinden met jouw eigen ware natuur. Hoe het voelt om zonder afleiding jezelf te confronteren met waar je staat en wat er gevraagd wordt in jouw leven. Om te ervaren hoe jouw fundament, jouw bekken, letterlijk bodem geeft aan jouw leven. En natuurlijk ook daar waar je dat allemaal even kwijt bent of niet meer voelt. 

Verbinden is het toverwoord. 

Nu is het onze grootste uitdaging om onze droom te blijven volgen en daarmee verbonden te zijn. Deze droom niet kleiner te maken, ook niet onwerkelijk groot, maar wel in de volledige en meest weidse visie. Het vraagt van ons om iedere keer een volgende stap te maken zonder ons te laten sturen door angsten. En die komen we natuurlijk regelmatig echt wel tegen. Want ja de financiële middelen en dus de angst voor tekort speelt soms op. Of onze eigen energie en gezondheid geven wat uitdagingen om niet leeg te lopen en destructief te worden. Balans van geven en ontvangen, van actie en rust dienen we te blijven bewaken. Ook versmallen we soms in de droom omdat we zo overweldigt worden door alles wat er nog ‘moet’. Talrijk zijn de lessen in dit grootse avontuur. 

Gisteren op 1 januari 2025 wilden we samen graag herijken waar we staan en hoe nu verder. Om ons hierin te ondersteunen deden we een kaartlegging met Moeder Aarde kaarten. Een prachtig kaartendeck gebaseerd op sjamanistische wijsheden van de indianen. Op de vier windrichtingen trokken we een kaart. Het toelichten van de kaarten is voor hier niet zo relevant, wel wil ik graag delen in welke toepassing we dit gebruiken. Op een van onze landjes hebben we een piramide gebouwd en voelen we ook dat er een heilige cirkel mag komen. Deze cirkel is de workspace voor groepen. We kunnen er yoga, meditatie, opstellingen en ‘sharing’ doen. Lang dachten we dat we hier een platform wilde bouwen, maar nu voelen we dat we op de aarde willen werken. Niks verhoogd met hout boven de vloer, maar gewoon met de mensen pootjes op de grond. De cirkel was voor ons al heel lang zichtbaar, zonder dat er iets was gedefinieerd. Vanochtend hebben we een ritueel gedaan om op alle windrichtingen een grote steen te leggen en ook de cirkel zichtbaar te maken door met stenen de gekromde lijn te volgen. De kaarten hebben we op de stenen van de windrichtingen gelegd en we hebben ons afgestemd op de betekenis voor ons. Het voelt alsof we symbolisch Luz da Lameira openen voor de volgende fase. 

Dit is de plek van de cirkel.

We zijn zelf diep verbonden met de droom, we hebben onze ego’s geleerd om minder luidruchtig commentaar te geven en we zijn bereid. Dit laatste betekent dat we het veld van ‘niet-weten’ betreden, zodat het Leven ons kan gidsen. Met een open blik en nieuwsgierige ogen laten we ons verrassen door de ontwikkelingen in 2025.

Al op jonge leeftijd was duidelijk dat mijn beweeglijke aard en mijn brede interesse me van de ene sportclub naar de andere club brachten. Het liefst deed ik het allemaal, én turnen én atletiek én volleybal én paardrijden en nog veel meer. Echter mijn ouders hadden daar andere ideeën over. En dat was misschien maar goed ook. Ik werd dus geacht te kiezen. Later op de middelbare school, toen we na moesten denken over vakkenpakketten en latere beroepen, brak het zweet me uit. Met scheve ogen keek ik naar andere jongeren die een helder doel voor ogen hadden en precies wisten wat ze wilden. Het leek mij heerlijk zoveel focus en duidelijkheid. Goed, blijkbaar was dat niet voor mij. Ik koos na de Havo dus voor een studie waarmee ik al snel stopte. Vervolgens besloot ik naar het VWO te gaan dat ik niet af kon maken omdat ik ziek werd. Daarna koos ik voor een algemene studie, want daar kon je lekker veel kanten mee op. Die studie maakte ik wel af, maar eigenlijk wist ik nog steeds niet wat ik wilde gaan doen. En zo ging dat ook verder in mijn werkzame leven. Veel interesses, nieuwe functies en rollen, nieuwe opleidingen en trainingen en nog steeds was er de nieuwsgierigheid naar meer. Dat ik meer generalist was dan specialist was me inmiddels wel duidelijk geworden. En toch was er in mij nog steeds het idee dat ik ‘het’ zou vinden. Dat ene waardoor alles op zijn plek zou vallen.

Toen ik in 2005 mijn eigen bedrijf opstartte kwam dat voort uit het feit dat ik geen baan kon vinden die aansloot op mijn behoefte aan diversiteit. Binnen mijn bedrijf heb ik daarom in de loop der jaren van alles gedaan: trainen, coachen, trainingsacteren, examineren, familieopstellingen, kundalini yogalessen, workshops, retreats, soundhealing en het opbouwen van Luz da Lameira. Alles altijd met passie voor de Mens, dat wel! Het heeft mij veel gebracht, maar de onrust over dat ‘ene’ bleef altijd ergens doorrommelen. Totdat ik van de week ineens voelde dat er iets is veranderd. Als ik het zo opschrijf klinkt het heel plots en als inzicht was het dat ook. Uiteraard is hier jaren van bewust en onbewuste afpellen aan voorafgegaan. Wat totaal omgeslagen voelt, is dat mijn eigen onzekerheid over mijn gebrek aan focus, zoals ik het classificeerde, is verdwenen. Het heeft plaatsgemaakt voor een groot vertrouwen in een kwaliteit die ik heb: Ik kan heel goed zaken verbinden, de grote lijn én het verband zien in de diversiteit. Geen enkele vorm doet recht aan de grootsheid die we in wezen zijn. Jij en ik verdienen het de vormen te overstijgen. Dus in plaats van dat ik me gefragmenteerd voel in alle deelaspecten, voel ik me groots en HEEL. Wat is het toch een grote grap ons leven. Voor mijn NLP trainerscertificaat schreef ik ooit een eind werkstuk met de titel: Verscheidenheid uit Eenheid.

Het is trouwens wel een opluchting, zo in de tweede helft van mijn leven, om te ervaren dat ik me één geheel voel. Ik schrijf het met een grote glimlach op. Want het is natuurlijk ‘zo buiten, zo binnen’. In mijzelf zijn ook alle stukjes van de puzzel verbonden. Ik hoef niet te kiezen, ik hoef alleen te verbinden. Laat dat nou net de essentie van mijn werk zijn. De bedrijfsnaam is niet voor niets SOY, wat betekent: “Ik Ben”.

Wauw wat is het leven toch magisch en simpel tegelijkertijd!

Dinka

Het is mijn eerste dag in Nederland na een lange zomer Luz da Lameira, Portugal. Mijn bovenhuis ontvangt ons met open armen. Het is een heerlijk huis met veel ruimte en hoge plafonds. Die ruimte boven mijn hoofd voelt altijd zo fijn en open. In die ruimte boven mijn hoofd kunnen mijn gedachten spinsels vrijuit ronddansen en kan mijn kruin ademen en ontvangen. 

Na een lange nacht slapen, spring ik mijn bed uit voor een wandeling met Binky de hond.  Direct merk ik hoe overweldigend het stadscentrum van Arnhem op hem uitwerkt. Alle geluiden van het verkeer en de mensen, het is een kakofonie aan indrukken en voor ons beider energiesysteem behoorlijk overweldigend. Dat is wel even schakelen hoor, na maanden in de rauwe natuur van Portugal geweest te zijn. 

Ik word direct uitgedaagd om in contact te komen met mijn hond, want hij is overal met zijn aandacht behalve bij mij. Ik hoor en zie mezelf weer terugvallen in de bekende hondentrainingsskills en zinnetjes. ‘Hier, blijf, volg en snoepjes om te belonen. Ik graai naar de zakjes om de hondenpoep op te ruimen en merk hoe Bink iedere keer als ik verslap, zich weer direct richt op zijn omgeving in plaats van op mij. Op enig moment zie ik op de hoek een jongen bij zijn fiets staan, de stoep rondom hem geblokt door steigers. Ik besluit te wachten en geef Binky de nodige orders. Als de jongen zover is om weg te fietsen, steken we over. De jongen kijkt me lachend aan en zegt: “Hij heeft er geen zin in hè op de vroege morgen?!”. Ik lach en bevestig hem. Maar terwijl ik doorloop realiseer ik mij dat dit niet waar is. Bink heeft zeker wel zin in vroege ochtendwandelingen, alleen er is zoveel te zien en te ruiken dat hij letterlijk het spoor bijster raakt. Het perspectief van de jongen is waarschijnlijk dat hij vroege ochtenden wat minder vindt. Ik loop en mijmer nog wat door, onderwijl ook nog steeds trainend met Binky. Ik voel hoe het in mij is om weer de teugels te moeten aantrekken en te moeten reageren op de buitenwereld die zo indringend aanwezig is. Ik slaak een zucht. De hond is mijn spiegel en mijn grootste uitdaging in deze stadsomgeving is om mijzelf niet te verliezen in de buitenwereld. 

Eigenlijk is het een groot geschenk om er langere tijd uit te gaan en dan weer terug te komen omdat ik dan zo scherp kan waarnemen wat het effect is van de drukte in de stad. Eerder al, onderweg van Portugal naar Nederland, viel mij de verdichting op. Het verkeer is steeds drukker en de mensen steeds meer aangedraaid. En die beperking van ruimte om mensen heen wordt opvallend vaak beantwoord met overlevingsstrategieën. Mensen weggedoken in hun mobiele telefoon terwijl ze op straat lopen, weggedoken in hun hoodie en elke contact vermijdend. Middelvingers en andere daden van agressie in het verkeer en veel meer zichtbare en onzichtbare afleiding en manieren om uit contact te zijn. 

Met terugwerkende kracht begrijp ik meer over mezelf en mijn gevoelige aard. Geen wonder dat ik met enige regelmaat totaal uitgeblust me terug moet trekken in de natuur. Als kind al was de vakantie vaak een moment dat ik ziek werd. In de ontspanning op een camping ergens in de natuur kwam het er dan uit. Toch heb ik de stad ook lang heerlijk gevonden. De dynamiek, de levendigheid, de diversiteit aan mensen, op de fiets van de bibliotheek naar een koffietentje en wandelen in het stadspark. De vraag bekruipt me of ik in het ouder worden andere wensen krijg of dat de stadse werkelijkheid ook enorm veranderd. Beide zijn waar volgens mij.

Afgelopen zomer heeft ons idee van en met Luz da Lameira kunnen rijpen. Al vanaf het begin weten we dat we deze plek graag willen delen met mensen door bepaalde periodes per jaar mensen te ontvangen die op een kruispunt in hun leven staan en in de rust en natuur kunnen resetten. Zo rondkijkend in de stad, maar ook in Nederland in het algemeen lijkt het mij hard nodig dat er zulke plekken zijn. Uitvalsbasissen die ondersteunen om weer in verbinding te komen met jezelf, met jouw essentie. Een plek die zorgt dat er antwoorden kunnen komen op vragen die je mogelijk te lang voor je uitgeschoven hebt.

De komende weken ben ik ook hier in Nederland om mijn lieve familie en vrienden weer te knuffelen, om te werken en om mezelf te confronteren met deze ratrace, zodat ik helder kan blijven zien en voelen wat er gevraagd wordt en wat wij daar in kunnen bieden met onze verstilde en pure vallei in het midden van Portugal.

Ik kan mij zo goed voorstellen dat het voor mensen, maar ook vanuit organisaties voor hun mensen die opgebrand zijn, heel goed past om stil te gaan staan. De vragen die er al zo lang liggen niet langer vooruit te schuiven, maar werkelijk te onderzoeken welke reset past en hoe dat er uit kan zien. Immers een medewerker die niet meer op de goede plek zit of burnout is en uitvalt, is er bij gebaat om helderheid te krijgen. Liever investeren in een traject in de natuur, dan eindeloos doormodderen en geld verspillen aan ziektekosten of andere noodgrepen.

Zoals gezegd, ik ben hier tot aan de kerst, dus mocht je met me in contact willen komen. Met heel veel enthousiasme kom ik graag vertellen en het lijkt me leuk je ontmoeten! En wie weet heb jij wel heel andere ideeën of wensen die hier ook heel goed in zouden passen?!

Dinka