Categorie: Geen categorie

Iedereen komt volgens mij in zijn zoektocht door het leven een of meerdere keren voor de vraag te staan: wat is thuis?

Op reis heb ik ze gezien en ontmoet, de ‘lost souls’ die maar blijven reizen over de wereld op zoek naar die ene plek die ze thuis kunnen gaan noemen. De ogenschijnlijke vrijheid van het rondreizen is vaak de saus over het grote verlangen dat maar niet gevonden wordt, genaamd: home sweet home. Ik werd er vaak ook een beetje verdrietig van als ik ze in de ogen keek. In die ogen zo zichtbaar de onrust van het niet vinden.

Daarnaast is er ook die andere beweging te ontdekken in het leven. De tocht die ons werkelijk thuis kan brengen. Deze reis brengt ons naar binnen. Een ontdekking in de binnenwereld én in ons lijf. Want tja, wie zijn eigen lijf niet bewoont, zal nergens kunnen landen. Ons mooie, fantastische lijf dat ons laat voelen hoe het is om door de pijn, de frustratie en het onvermogen te eindigen in een ander landschap. Dit natuurgebied in onszelf kent de draagkracht van ons bekken. Het wiegen van onze heupen, het ritme van onze hartklop, het opschonen van onze emoties met een schreeuw, een traan, het schouders ophalen als we relativeren, de glimlach van verbinding, de aarding met onze blote voeten op de aarde, de spierkracht die we kunnen trainen om iets te kunnen doen wat we niet voor mogelijk hielden en ons lijf laat ons zuchten als we moeten loslaten. De lijst is eindeloos te verlengen en de tocht door dit gebied kan ons blijven verrassen. Hoe meer we in staat zijn om op avontuur te blijven gaan in onze binnenwereld, hoe vaker we werkelijk thuis zijn.

Mijn tocht door het leven en door mijn corpus heeft me in ieder geval opgeleverd dat ik me blijvend verwonder over de wijsheid van beide, het leven en mijn lijf!

Ook in mijn werk heb ik veel mensen begeleid die op de een of andere manier een thema hadden met ‘plek’.
Hetzij de plek in hun gezin van herkomst, hun plek op deze aarde, hun plek in een organisatie, de plek om te leven, wonen enzovoort. Samengevat is dit de reis naar de vraag: waar hoor ik thuis?

Sprekend over plek kom je al snel op het terrein van ordening. Ordening gaat over wat is de natuurlijke volgorde en verhouding tussen de plekken. Helderheid hierover geeft rust en ontspanning.

Systemisch gezien is thuiskomen dan je eigen plek innemen en erkennen dat je erbij hoort.

Kort gezegd:

Plek geeft je een plaats. Ordening geeft die plaats betekenis. Thuis zijn ontstaat wanneer je je eigen plek kunt innemen.

De laatste tijd heb ik regelmatig even stilgestaan wat plek voor mij betekent in relatie tot Luz da Lameira.

Sinds we hier in deze prachtige Portugese vallei zijn neergestreken in 2021, is er nooit een vraag geweest of we op de goede plek zijn. Met mijn hoofd zou ik van alles kunnen verzinnen over de ideale plek, bijvoorbeeld dichter bij zee, een leuk restaurantje op loopafstand, een minder rauwe plek en zo zou mijn mind door kunnen gaan. Echter, de waarheid is dat deze vraag nooit heeft gespeeld. De eerste dagen in deze vallei, toen we aan het verkennen waren, lieten ons veel rauwheid zien. Puin, ingestorte gebouwen, houtworm all over the place, geïmproviseerde bouwwerken op instorten en meer van dit soort ellende. En toch, wat wij vooral voelden en zagen, was het antwoord op de vraag: hoe wij deze vallei konden liefhebben? Dit is de leidraad gebleken tot nu toe. We doen wat we kunnen om de pure schoonheid en potentie te dienen. We maken plek en ruimte, voor onszelf en voor anderen om in deze bedding, op deze plek zichzelf terug te vinden in hun eigen schoot. Daar is thuis, dat is thuiskomen!

Het leven bracht me langs een pad van ontwikkeling, waarop ik veel leraren heb mogen ontmoeten. Vaak bracht juist een crisis me dichter bij mijn essentie. In momenten van pijn, machteloosheid en frustratie bleek ik steeds weer in staat om op zoek te gaan naar de parel. Van binnenuit voelde ik dan welke diepe les en welk cadeau er in de ervaring verstopt zat. Niet altijd makkelijk, maar wel een goed kompas. De leraren, sjamanen, goeroes en andere wijze mensen die mijn pad kruisten, waren er meestal tijdelijk. Ze liepen een tijdje mee, en daarna moest ik zelf verder. Zoals gezegd wordt: haal de guru van zijn podium, stop met verafgoden en ga door. Dat doorgaan betekent ten diepste: durven gaan naar mijn innerlijke god, mijn innerlijke godin. Leren vertrouwen op de wijsheid in mij, die zo vaak wordt overstemd door het geschreeuw van het ego en de strijd om te overleven.

En toen, in 2021, kwam er een nieuwe guru op mijn pad. Ze had zich goed verscholen onder een masker van puin en verwaarlozing, maar haar pure schoonheid schitterde er toch doorheen. Mijn blijvende guru is de natuur, zoals ze zich aan mij toont hier op Luz da Lameira. Is dat niet precies wat ik net losliet, een nieuwe guru? Nee. Deze leraar staat niet op een podium en vraagt niet om verering. Ze spiegelt me alleen terug naar mezelf. Hier komen al mijn levenslessen samen. Elke dag brengt nieuwe ontdekkingen, uitdagingen en universele waarheden die me de weg wijzen. Het is simpel en complex tegelijk. Simpel, omdat alles er al is en ik mezelf kan spiegelen in en aan de natuur. Complex, omdat ik niet gewend ben mezelf op deze manier te verhouden tot een simpel leven.

Samen met Han leef ik hier als hoeders van Luz da Lameira. Alles wat wij hier creëren, lukt alleen als we de stroom van organische ontwikkeling volgen. Waar we duwen en trekken vanuit het denken van de maakbare wereld, worden we teruggefloten. De natuur heeft haar eigen ritme, de vallei haar eigen vibe. De seizoenen bepalen wat wel en niet mogelijk is in het werk. En pas als ons hart is afgestemd op het hart van Luz da Lameira, ontstaat er ruimte voor creatie.

Afgelopen week zag ik dat weer gebeuren. Vakmensen zijn bezig de prachtige ruïne, ooit gebouwd met stenen en rode klei, te voorzien van een dak. Een dak dat voldoet aan moderne eisen, met een stevige constructie van staal. Een van de jongens spreekt Engels, en ik maakte een praatje met hem. Met liefde sprak hij over het gebouw en over het vakmanschap van de bouwers van toen. Zijn handen streelden de klei. “I love this clay,” zei hij. Later die dag zag ik dat hij overal waar beton was gebruikt, dat had vermengd met die prachtige klei uit de vallei en er een laag van overheen had gelegd. Zo ziet het eruit, de stroom volgen. Het nieuwe mag er zijn, maar het voegt zich naar wat er al was.

Steeds opnieuw sturen de elementen me bij.

Het water van de rivier laat me weer stromen als ik vastzit in de wolken in mijn hoofd. Als ik moet huilen, neemt het riviertje mijn tranen mee naar de grote oceanen.
De aarde helpt me vertrouwen als de materie drukt, bijvoorbeeld bij een tekort aan geld. Als ik boos ben, stampvoet ik op de grond, en moeder aarde neemt het in liefde op.
De wind blaast me schoon als eindeloze gedachtes me overschreeuwen, zodat ik met frisse moed verder kan.
Het vuur confronteert me. Als er branden dichtbij zijn, ontmoet ik mijn angsten en adem ik erdoorheen.
En als ik vernauw in mijn eigen bubbel, ga ik op mijn rug liggen onder de onbeschrijflijke grootsheid van de sterrenhemel. Dan kan ik weer relativeren.

Misschien leert één les me wel het meest. Soms stop ik zaadjes in de grond en komt er niets op. Dan leer ik dat dit niets te maken heeft met niet goed genoeg zijn. Ik ken de diepte van de aardse lessen simpelweg nog niet. Honderden voorbeelden zou ik kunnen noemen. In de afgelopen jaren is er een heel klein beetje geopend: ik begin iets meer te weten over dit simpele leven. Het is minuscuul, slechts een begin. Maar wat ik zeker weet, is dat er geen grotere leraar en geen diepere wijsheid te vinden is dan hier. Met mijn voeten op de aarde, mijn hart op het ritme van de natuur, en het eeuwig brandende vlammetje voor deze magische plek.

Luz da Lameira, mijn dank en liefde zijn groot!

Door de jaren heen hebben we ontdekt dat liefde niet gaat over hoe het hoort, maar over wat voor ons klopt.

Wat Han en ik nu vooral beoefenen, is Liefde. We maken ons los van de manieren zoals het zou horen, volgens anderen en volgens wat we geïndoctrineerd hebben gekregen. Jaarlijks, in juli – de maand van ooit onze eerste zoen – gaan we zitten en vertellen we elkaar waarom we met de ander zijn. We staan stil bij de groei en de stappen die we samen maken én we staan stil bij onze verlangens. En die verlangens gaan niet over wat de ander moet opvullen of vervullen. Die verlangens gaan over waar we vanuit onze eigenheid nog verder en dieper in de intimiteit durven te stappen. De vraag blijft steeds hoe we dat kunnen doen zonder onszelf te verliezen. Waar trekken we ons nog terug? Waar kijken we nog weg? Waar laten we ons ego de toon dicteren in plaats van ons hart?

Dit jaarlijkse ritueel deden we dit jaar, zoals wel vaker, per brief. We hebben het elkaar voorgelezen en met een blik in elkaars ogen hebben we weer bijgetekend voor een nieuw jaar. Gedurende het jaar, rond de nieuwe maan, nemen we ook tijd om elkaar de vragen te stellen die er in het dagelijks leven soms bij inschieten.

Ik kan niet anders zeggen dan dat deze manier van de relatie ‘schoon’ houden me heel goed bevalt. Het is fijn om de liefde te vieren en te voeden! En het is een heel fijne manier om dit niet alleen tussen ons het kompas te laten zijn, maar in alle contacten met andere mensen ook!

Ik ben trouwens ook benieuwd hoe jij of jullie dat doen. Wat helpt jou om de liefde zonder compromis voorop te stellen? ♥️

De laatste twee nachten van onze mini vakantie in Portugal brengen we door aan zee. We slapen in een accommodatie in Villa Praia de Ãncora, een plaats aan de Camino naar Santiago de Compostela. Ook onze overnachtingsplek is een plek voor de peregrinos, ofwel de wandelaars. Er is voor hen een slaapzaal en er zijn enkele twee-persoonskamers in deze oude Quinta. Wij hebben zo’n kamer. Door de aard van het huis en de smeltkroes van bezoekers hadden we de verwachting dat we wellicht wel interessante mensen  en bijbehorende verhalen zouden horen ergens aan de verschillende zitplekken onder de vele fruitbomen. Dit gebeurde niet. Op de een of andere manier was er toch een sfeer van individualiteit, waar ik juist de verbinding en het gezamenlijke meer verwachtte. 

Vanochtend hadden we een laatste heerlijk ontbijt wat we zelf konden maken in de gemeenschappelijke keuken. We pakten ons boeltje in voor de terugreis naar Luz da Lameira en besloten toch nog eerst een klein omweggetje te nemen. Al een paar keer was mijn blik gevallen op een bord wat verwees naar ‘Monte Calvário’ en de plek riep weer, dus daar sloegen we af. Het was een oude stenen weg die omhoog cirkelde. Het bracht ons boven op de berg waar een oude kapel, een kleine kinderspeeltuin en banken met het zicht op de omgeving waren. We zien de zee en genieten van deze laatste aanblik. De afgelopen twee dagen hebben we magische momenten ervaren op diverse strandjes aan zee en dat nemen we nog even helemaal op. We kuieren wat rond de kapel, Han klopt de automatten nog even schoon en we rukken ons langzaam los van de laatste blikken op de zee.

We rijden weg en ik merk dat ik toch eigenlijk had moeten plassen. Zoekend kijk ik rond of er ergens een toilet is. Een klein stukje terug de berg af hadden we heen een tentje voor ijsjes en zo gezien, dus misschien daar. En ja er is een toiletgebouwtje, maar het oogt verlaten en wellicht afgesloten. Ik stap uit en loop in de richting en ineens zie ik in mijn ooghoek een vrouw bij een bankje staan. Ze komt in mijn richting en ik stamel wat Portugese zinnen om te vragen of het gebouw open is. Haar blik gaat naar mijn auto met Nederlands kenteken en ze begint in het Engels. Ze blijkt Brigitte te heten en ze komt uit Duitsland. Even later zie ik ook haar rugzak.

We beginnen een praatje en ze vertelt me dat ze daar geslapen heeft én ze wijst me de toilet, die gelukkig te gebruiken is. Dat moet eerst! Opgelucht kom ik weer naar buiten en ze vertelt me een heel verhaal over waarom ze wandelt, welke roep ze volgt en ook dat ze geen geld meer heeft en nu steeds op zoek is naar slaapplekken en eten. Ik zeg spontaan dat ik een rol koekjes voor haar heb en we lopen naar de auto. Han stapt ook uit en we noemen onze namen. Uit de achterklep tover ik de koekjes en een pak Gazpacho wat we over hebben. Ze is heel blij en vertelt nog even verder.

Na een flinke burn-out, acht jaar geleden, heeft ze op een dieptepunt haar leven omgegooid. Ze kon en wilde niet meer verder zoals daarvoor. Ze besloot alles op te geven, haar huis, allerlei spullen de meeste kleren en nog veel meer en vanaf dat punt is ze op avontuur gegaan. In deze ontdekkingsreis komt ze er steeds meer achter hoe weinig ze echt nodig heeft en dat er ook voor haar gezorgd wordt. Voor haar is dat God. Ze leeft van verwondering naar wonder, zingt voor mensen, werkt als vrijwilliger in locaties voor pelgrims en slaapt vaak onder de sterrenhemel. Wij zijn haar wonder van de dag.

We wisselen nog wat uit over de zoektochten in het leven naar het ware geluk. Na deze mooie uitwisseling geven we elkaar een hug en nemen afscheid. Nog net voordat ik in de auto stap vraagt ze me, of ik een steen van haar wil. Ik zeg met een glimlach ja en loop mee naar haar rugzak. Ze rommelt in allerlei vakjes en opent een etui, maar vindt nog niets. Haar handen duiken nog dieper de rugzak in en ja daar heeft ze wat ze zoekt. Ze zegt: ‘ik raap altijd overal hart steentjes op en deze is voor jou’. Ik lach van oor tot oor en zeg: ‘ik zoek en vind ook overal hartsteentjes’. We geven elkaar nog een laatste hug en wensen elkaar alle moois toe. 

Met een vervuld hart rijden we weg bij de zee, terug naar ons paradijs in de vallei. Op de onverwachte momenten komen de grootste verrassingen. Maar goed dat we nog een ommetje maakten, het is de perfecte afsluiting van zes heel bijzondere vakantiedagen in Portugal.

Een van de eerste dingen die we een paar jaar geleden deden, was een hek plaatsen op de plek waar de moestuin zou komen. De veelheid aan wilde zwijnen en reeën in de vallei maakte dat we die bescherming van onze toekomstige gewassen direct op orde wilden maken.

So far so good. We begonnen met moestuinieren.

Afgelopen week werden we wakker en maakten een rondje over het land. Daar kregen we een groot raadsel voorgeschoteld. In de moestuin was er flink gewoeld en het was zeker geen woelmuis. Grote pootafdrukken verwezen naar een ander gevaarte. Als eerste controleerden we het hek: nergens een doorgang te bekennen, nergens was eronderdoor gegraven en het toegangshek stond rechtop voor de opening. Hoe dan?

Na een ronde door de moestuin viel de schade mee. Er leek alleen flink gewroet te zijn op de paden. Grote kluiten kweekgras lagen over meters verspreid over het paadje en hier en daar een dieper gat. Het bleef me puzzelen. Kan een zwijn springen over een hek van één meter twintig? Kan een zwijn klimmen over de palletwanden van de composthoop? Kan een zwijn door een spleet in het losstaande hek komen, zonder dat het hek valt? Alle opties lijken vrij bizar. Volgens ChatGPT kan het allemaal waar zijn als het een atletisch zwijn is. We krijgen er de slappe lach van dat er op Lameira een Adonis-zwijn rondloopt dat zich, onder het gejoel van de vrouwtjes, uitslooft om de moestuin te bereiken. Hoe dan ook, het raadsel blijft.

We laten het rusten en een dag later ga ik in de moestuin aan de gang om de schade weer te herstellen. De grond is mooi losgemaakt, dus pluk ik heel gemakkelijk grote klompen kweekgras weg. Het is onze grootste plaaggeest in de moestuin, dit kweekgras. Al werkend met mijn handen in de aarde voel ik me meer en meer verbonden. Met mezelf, met de tuin en met het grotere. Ik vraag me af hoe dat werkt. We beschouwen de wilde zwijnen direct al als een vijand die onze oogst zal bedreigen en plaatsen hekken. Nu is er toch een Adonis binnengekomen en heeft hij vooral geholpen om de kweekgraspaden schoon te maken. De tomaten zijn ongemoeid gelaten, de courgettes ook, de struikjes met frambozen, de aardbeien en heel veel meer is niet aangeraakt. Ik besluit een ander verhaal te maken dan alleen het verhaal waarin de zwijnen de vijand zijn. Ik besluit dat ik dit speciale zwijn dankbaar ben voor deze actie en pluk nog even verder in de tuin. Met een glimlach besluit ik toch ook dat het toegangshek steviger mag, want als dit macho zwijn nog een keer terugkomt om de vrouwtjes te imponeren, dan weet ik niet of hij zich kan inhouden met de pompoenen in wording.

Wat wel duidelijk is: alles gaat over balans. We leven als mens op aarde, samen met alle dieren en samen met alles wat bloeit en groeit. In een gebalanceerde staat is alles verbonden en is er plek voor iedereen. We maken verhalen die ons afzonderen. Verhalen die gaan over wij versus zij. En als we bereid zijn om ook andere verhalen te maken, dan weet ik dat we anders kunnen leven met elkaar.

Het zal 2004 geweest zijn; ik deed een jaaropleiding NLP en we werkten met timelines. Een manier om beperkende overtuigingen op te duikelen die ergens in het verleden, in een bepaalde situatie, behulpzaam waren, maar in de huidige tijd niet meer. Deze beperkende overtuigingen sturen onbewust veel van ons gedrag aan. Door ze te ontkrachten kun je jouw eigen potentieel meer benutten. Het teruggaan in een lichte trance naar het oermoment en het herkaderen van de oude beleving – de oude imprint – zorgt ervoor dat je vrijer wordt.

Toen er centraal in de groep werd gevraagd wie iets wilde inbrengen en wie in de demo voor de groep wilde, voelde ik dat het mijn beurt was. En zo geschiedde. Het was een mooi proces en toen ik onder ogen had gezien wat mij beperkte, kwam er ruimte voor een stap in de toekomst. In dezelfde lichte trance stapte ik op mijn timeline de toekomst in. Ik zag en voelde een helder beeld.

Ik zat op een berg, naar ik meende in het mij geliefde Spanje, en mijn voeten bungelden naar beneden. Ik keek uit over een prachtige vallei en ik wist dat ik ‘thuis’ was. Ik was aangekomen op een plek waar ik kon Zijn. De trainer vroeg mij uit naar beeld, kleur, geur, geluid en gevoel en ik kleurde het hele plaatje in. Op enig moment zei ik ook dat ik wist dat de prachtige plek waar ik was, niet alleen voor mij bedoeld was. Ik wilde deze schoonheid heel graag delen. Ik voorzag mensen die naar Spanje zouden afreizen en die mij zouden bezoeken. Ook voelde ik dat ik mijn werk zou kunnen doen vanaf deze Spaanse berg.

Toen de begeleider vroeg hoe oud ik was in deze situatie, zei ik: achtenveertig jaar. Op dat moment was ik eind dertig. Geen idee waar dit vandaan kwam.

Jaren later, toen ik achtenveertig was, dacht ik nog weleens terug aan deze ervaring. Ik glimlachte om de ‘droom’ en had het idee dat het inderdaad een droom was die in mijn huidige leven niet vervuld zou worden.

Toen werd het januari 2021. Samen met Han was ik afgereisd naar Portugal. We waren een plek op het spoor die ons riep en zonder groot of strak plan reden we 2100 kilometer om deze regio te verkennen. Er was al een eerste aanwijzing voor een mooie vallei met een vervallen huisje. We waren erg nieuwsgierig. Tien dagen hadden we uitgetrokken om de boel te onderzoeken. We sliepen in Pé da Serra, het dorpje dichtbij de vallei Lameira, en dagelijks wandelden we naar het huisje in de vallei.

Er stonden meer ruïnes en een heel groot afgebrand huis met veel potentie. We gingen in januari omdat we dachten dat we in de winter minder kans liepen op een blik door een roze bril. De zon scheen echter volop en we waren eigenlijk direct verkocht. Het was haalbaar binnen ons beperkte budget en het had enorm veel potentie, maar dus ook ontzettend veel werk. Er lag veel puin in de tuin en de omgeving en het huisje zelf bood vier goede muren en een niet-geïsoleerd dak. We dachten toen nog dat de houten vloer ook goed was, maar later bleek die totaal opgegeten door houtworm.

Aan het huisje zat een betonnen platform op palen vast, met daarop een vervallen schuurtje. Aan de voorkant van het platform nodigde Han mij uit om te komen zitten, want hij had een vraag:

“Wat vraagt deze plek van ons?”

Het antwoord kwam direct: “heb mij lief!”. Terwijl ik de woorden uitsprak, zag ik mijn eigen bungelende benen.

Met dit antwoord, dat voelde als een opdracht, hebben we het huisje en de grond in Lameira gekocht. Overigens was ik inmiddels iets ouder dan de achtenveertig jaar die ik in 2004 voorzag en nee, het was niet in Spanje, maar wel dicht bij de Spaanse grens in Portugal. En ja, ik kijk hier uit op een prachtige vallei.

Nu is het januari 2026. We zijn vijf jaar verder en hebben keihard gewerkt en ontzettend veel ‘liefgehad’. We hebben de schoonheid steeds verder tevoorschijn gehaald, veel geïnvesteerd, gebouwd en ontwikkeld en vooral ook waanzinnig veel geleerd. We voelen dat het tijd is om even stil te staan bij de afgelopen jaren en bij onze droom. Wat is er allemaal gelukt en gedaan, en wat nog niet? Waar hebben we onze droom bij te stellen en waar niet? Welke vormen passen bij ons en bij Luz da Lameira? Welk groter doel dienen we en hoe staat het met onze individuele levensopdrachten? Wat is er de komende tijd nodig? En wat hebben we nu nodig? Het zijn ontzettend veel vragen en gesprekken waarin niet alles in woorden beantwoord kan worden, maar het stilstaan en het stellen van de vragen levert al veel op.

Ook nu heeft Han mij gevraagd wat de plek van ons vraagt, wat zij wil. Ook nu komt het antwoord direct: “breng mij tot leven”. Dit antwoord roept in mijn hoofd een veelheid aan gedachten op. Hoezo, breng mij tot leven? Alles in deze vallei is levend! Mijn hoofd maakt er andere zinnen van. Moet het misschien zijn: breng mij leven? Maar al gauw stop ik mijn drukke mind en laat het even helemaal los.

Ik kom tot het besef dat mijn ‘bungelende benen’-ervaringen uit 2004 en 2021 hier op Luz da Lameira volledig zijn samengevallen. We hebben al onze inspanningen tot nu toe gedaan om ons te kunnen openen voor meer leven in de vallei. Dit ‘leven’ zijn de mensen die we hier heel graag willen laten ervaren hoe het is om in de rauwe natuur opnieuw, en dieper, te verbinden met jezelf, met jouw natuur. Dit is het vertrekpunt en de voorwaarde om je te kunnen verbinden met anderen en met het grotere geheel. We zijn er klaar voor om samen met jou verder te exploreren hoe we vorm kunnen geven aan deze manier van LEVEN.

Het eerste moment dat al een ‘vorm’ heeft, is de meeLEEFweek van 26 april tot en met 3 mei. In deze week leven we samen, werken we samen, lachen we samen, ontdekken we samen en krijg jij alle ruimte om te zijn wie je bent. Heel graag ontmoeten we je in Portugal om samen vorm te geven en verder te bouwen aan Luz da Lameira!

Hier, in de Portugese vallei, weet ik: de weg is zelden vlak. Soms struikel je, soms sta je stil. Net als in mijn lijf, waar slijtage in mijn heupen me dwong om een andere route te zoeken. Geen makkelijke, wel een eerlijke.

De afgelopen jaren heb ik waanzinnig veel mogen leren in en met de natuur. Hier, in de rauwe en altijd uitdagende vallei, is er in het directe contact een continue stroom van interactie en wijsheid. Tenminste, als ik me ervoor openstel en bereid ben om te luisteren. Ik heb het echt moeten leren, én ik ben nog onderweg. Een van de richtingaanwijzers heeft zich laten zien via de pijn in mijn lijf. En ja, wat als we pijn niet langer proberen te vermijden, maar haar volledig omarmen, als een signaal van iets dat gehoord wil worden?

De grove stenen in het wandelpad van de vallei zijn soms een struikelblok, maar ook een fantastische plek om even te zitten en uit te rusten.
De aarde maakt het niet uit of ik er met een stuiter op val of me zachtjes neervlij.
De wind is soms volledig afwezig, en ineens is er een valwind die alles omver blaast. Net als de stormen in mijn lijf. Het is onmogelijk te controleren, maar ik kan wel anticiperen. Meebewegen is dan wat er gevraagd wordt. Er is niets op te lossen of te fixen. Er wordt gevraagd om de woeste taal van de stormen te leren verstaan en de pit in de storm te vinden. Daar is het immers altijd rustig en vredig.
Ook het water geeft mij veel informatie over mijn helingsproces. Overal in de vallei is er water, het hele jaar rond. Mijn innig geliefde riviertje, dat mij altijd uitnodigt om me te laten drijven en te spelen met de stroming. De plek ook waar mijn zoute tranen in het zoete water worden opgenomen. Ieder stroompje heeft een bron, en al het water op onze planeet is verbonden.

Vragen die hieraan raken zijn: Wat is mijn bron? En waar ben ik mijn verbinding verloren?

Het vuur, dat in de Portugese zomer zo vaak als een sluimerende bedreiging wordt gezien, heeft ook de kracht van transformatie in zich. Na de grote brand van 2017, hier in de vallei van Luz da Lameira, werd het zo zichtbaar hoe de verbrande bomen en struiken weer grond boden voor het opnieuw uitlopen van een enorme diversiteit aan groen.
Mijn vuur heb ik kunnen inzetten in de eerste maanden na de diagnose over mijn versleten heupen. Ik was boos en enorm in de weerstand. Ik vond het belachelijk en onrechtvaardig, en ik voelde me zwaar in de steek gelaten door mijn lijf. Au! En wat had ik het vuur en de verbranding nodig om mijn transformatie naar zachtheid en acceptatie te kunnen volgen.
Steeds opnieuw laaide het innerlijk vuur weer op. Vaak heel voelbaar in de ontstekingen in mijn heupgebied. Wat een hitte en wat een uitzuiveringen!

En dan de seizoenen, die als een natuurlijk ritme laten weten wat gevraagd wordt. De natuur kent cycli waarin groei, bloei, verval en rust elkaar opvolgen. Wij willen vaak alleen de lente. Mijn heupen riepen me de winter in. Niet om op te geven, maar om af te pellen. Net zoals de bomen hun bladeren laten gaan, vroeg mijn lijf mij om het oude los te laten , inclusief de oude verhalen over controle en prestaties.

Onze grootste inzichten zijn vaak eenvoudig, als je ze eenmaal helemaal hebt doorleefd. Het gaat erom echt aan te kijken wat er is, en daarmee te kunnen Zijn. We zijn immers zelf natuur, al lijken we dat vaak vergeten te zijn.

Hoe is dat voor jou?
Waar vermijd jij emotionele, spirituele of fysieke pijn, waarmee je jezelf de kans tot natuurlijke groei ontzegt?
Hoe vaak kies jij voor het comfort in plaats van de weg van dat wat Waar is?
Hoe vaak laat jij je leiden door angst in plaats van Liefde?

Laten we samen op weg gaan en ons de weg laten wijzen.

Dinka

De afgelopen dagen voel ik mijn oma Huissen zeer nabij. Oma Huissen, zo noemden we haar vaak, omdat ze zo verweven leek met haar geboorteplaats. Vandaag noem ik haar bij haar koosnaam: Betje. En de verkleining van haar naam past perfect bij de verzachting die zo nodig is.

Elisabeth Mechtilda Hofs was haar volledige naam. Ze trouwde met mijn opa Gijs, die ik nooit heb gekend, want hij overleed in 1946 van verdriet. Een verdriet dat te groot was voor hem om te dragen. Mijn oma droeg het wel. Het grote verdriet was het verlies van hun vier dochters bij het bombardement in 1944 op het Looveer in Huissen. Het zusje van mijn oma, mijn oudtante, overleed hierbij ook. Mijn oma heeft zes kinderen grootgebracht in haar eentje. Een van deze zes is mijn vader. Oma trouwde voor een tweede keer toen haar kinderen al lang waren uitgevlogen en ze zelf vijfenzestig jaar was. Ook deze man overleefde zij. Ze stierf zelf op de leeftijd van 94. Ik doe deze opsomming van feiten om aan te geven hoe sterk deze vrouw was.

Lieve oma Betje,
Ik heb u leren kennen als iemand die kaarsrecht opliep. Altijd bezig. Niet alleen voor uzelf en uw gezin, maar ook voor de gemeenschap in Huissen. Toen ik nog een kind was, mocht ik u een tijd lang op woensdagmiddag helpen bij de tennisclub in Huissen. Ik kwam dan vanuit Arnhem met de bus, en vanaf de bushalte liepen we samen naar de tennisbaan. In de kantine hielp ik u met koffiekopjes neerzetten en koffie inschenken. Ik weet verder niet zoveel meer te herinneren, maar ik heb wel allerlei flarden van gevoel. Ik voelde me trots en belangrijk met deze klus, en in ons samenwerken voelde ik dat we geen woorden nodig hadden. Ik weet nog dat u trots aan iedereen vertelde die het vroeg, dat ik uw kleindochter uit Arnhem was. We hadden het goed daar, in die kantine naast het gravel.

U weet dat er veel gebeurd is, hè, de afgelopen jaren? Ik heb het nodige (opstellingen)werk gedaan en papa heeft een boekje geschreven over zijn ervaringen als kind tijdens de bombardementen. Mijn zoon Vasco heeft dat boekje voorgelezen in de kerk van Huissen tijdens de Dodenherdenking. Er is veel heling gekomen, lieve oma.

De afgelopen dagen heb ik veel gehuild en ook nu stromen er warme druppels langs mijn wangen. Wat had ik u gegund dat u ook had kunnen verzachten. De sterke vrouwenenergie heeft u mij doorgegeven. Het heeft me veel gebracht én ook veel gekost. Tegen beter weten in kon ik doorgaan tot ik er vaak letterlijk bij neerviel. En tegelijk kon ik ook zo vaak blijven staan als het moeilijk was in mijn leven.

Nu ben ik op het punt gekomen van ware overgave. Het is klaar en gedaan, lieve oma Betje. Vorige week, op de massagetafel hier in Portugal, werkte de masseuse diep op allerlei triggerpoints. Verwonderd gaf ze na afloop terug dat mijn lichaam daar niet op leek te reageren: geen zucht, geen siddering, geen kreuntjes of schokjes, helemaal geen reactie. Zelf had ik het idee dat ik op een andere planeet was en toch bewust was van het werk dat er gedaan werd met mijn lichaam.

Vandaag is het tijd dat ik mijn lichaam om vergeving vraag. Te lang heb ik doorgeduwd, waar verzachting nodig was. Het was een intens proces, de afgelopen tijd. Mijn heupen zijn versleten tot bot op bot. De totale overgave vraagt me nu om vanuit liefde mezelf te laten opereren. Op 20 juni aanstaande zie ik de orthopeed in Nederland weer. Met mijn hoofd had ik niet kunnen bedenken dat een grote mechanische ingreep met harde materialen uiteindelijk zo’n zachte uitwerking kan hebben op mijn Zijn.

In liefde open ik mezelf om deze mogelijkheid te omarmen, of beter: te om-bekken.
Ik laat me dragen, lieve oma Betje, ter ere van uw power.
Ik dank u voor alle kracht en voor alle wijsheid.
Ik voel me een gezegend mens.
Een hele dikke zoen van uw kleindochter,

Dinka

Dit is de tijd in Portugal dat laagjes kleding super fijn is. Vestje aan, truitje uit, een beetje fris dus toch maar weer even een jasje aan, oh daar is de zon en kunnen er weer laagjes uit. En zo gaat het maar door. Interessant voor een blog? Niet echt hè!

Over deze laagjes gaat mijn epistel dan ook niet. De laagjes waar ik het over wil hebben is de gelaagdheid in mijzelf, en mogelijk ook in jou, die beetje bij beetje wordt afgepeld. Zoals je wellicht weet is mijn lijf een belangrijke richtingaanwijzer. Al vele malen in mijn leven heeft het mij het pad gewezen. Vaak door ziekte en ongemak. Sinds een jaar vragen mijn heupen en bekken veel aandacht. De doktoren hebben versleten heupen geconstateerd, waarvan mijn linker heup het slechts is. Ik heb er bewust voor gekozen om mij nu niet te laten opereren. Ik weet ten diepste dat ik een proces heb te gaan waarin mij weer de weg wordt gewezen. Alle tekenen wijzen erop dat het gaat om zachtheid, ruimte en trouw zijn aan wie ik in essentie ben.

Vanochtend, als alle andere ochtenden, maakte Binky de hond mij wakker bij het eerste licht. Dit is een hond met een ingebouwde Apple Watch. Dus zodra de vogels fluiten en de donkerte van de nacht is vertrokken, gaan we wandelen in de vallei. Deze ochtend kwam ik kreunend en steunend in beweging. De eerste uitdaging was het weggetje naar boven. Een kleine klim maar ai ai wat piepte en schuurde mijn onderdanen. Hardnekkig zijn mijn innerlijke stemmetjes die dan direct ageren. Veel van deze geluiden herken ik inmiddels en kan ik al veel makkelijker laten kwetteren. Vandaag was ik me ineens bewust hoe onaardig ze eigenlijk klinken. Ken jij ook van die moeders die hun kinderen de hele tijd op de huid zitten met corrigerende woorden en zinnen. Dat klinkt dan bijvoorbeeld als: “Stop daar eens mee”, “Schiet eens op”, “Jij zit ook altijd zo te…”, “Hou op”, enzovoort. Vreselijk vind ik dat als ik dat hoor bij zo’n moeder. Het voelt dan vaak erg afgeknepen en bozig. Nou ik kan je vertellen, zo klink ik in mijzelf over mijn lieve lijf. “Loop gewoon eens door”, “Stel je niet zo aan”, “Je moet gewoon meer doen om het op te lossen”, “Je doet ook helemaal geen oefeningen” en nog veel meer in deze serie. 

Ik besluit midden op het weggetje stil te gaan staan. Ik vraag mijn lijf hoe het is om zo toegesproken te worden? Natuurlijk is het antwoord dat dat niet fijn is. Dat het verkrampt en op slot gaat ervan. Ik maak contact met mijn hart, leg mijn handen op mijn heupen en maak van binnenuit ruimte. Direct voel ik de zachtheid en de liefde voor mijn prachtige lijf. Wauw! Wat draagt dit lijf mij al lang en wat heeft het mij vaak staande gehouden als ik van binnen dreigde om te vallen. Het heeft niet veel tijd nodig om mezelf te resetten. Ik realiseer me direct dat het letterlijk gaan stilstaan en mezelf terugroepen naar mijn hart het enige is wat ik hoef te doen om gecentreerd te blijven. In de ruimte in mijn hart daar woon ik. Dit is de zetel van mijn ziel. De stemmen van mijn persoonlijkheid, mijn ego, wonen elders. Het is eigenlijk net als met een huis. Je moet in de goede kamer zijn om te kunnen doen wat je hebt te doen. De badkamer is voor wassen en tandenpoetsen en is niet geschikt om te luieren met een goed boek. Zo is het gekakel van mijn innerlijke stemmen niet van invloed als ik mijn positie inneem in mijn hart.

Ik lees momenteel een boek en daar stond deze prachtige zin van Michael A. Singer: “Niets is het waard om je hart ervoor af te sluiten’. Dat is mijn oefening in het afpellen van de laagjes. Kan ik blijven staan in mijn centrum, in de zetel van Atman (mijn ware Zelf) in een wereld waarin er zoveel reactiviteit is. Kan ik mijzelf dragen en verdragen ook als ik pijn heb? Het antwoord is “Ja”,  dat lukt steeds beter. Ik ben onderweg en dank mijn lichaam voor alles wat ze me geeft. Het is een fantastisch voertuig en ik leer steeds meer om van haar te houden. Amen. 

Ik wandel heel rustig en langzaam door. Ruik het ontluikende voorjaar. Ik hoor de vogels zingen. Ik gooi stokken en dennenappels voor het kwispelende zwarte geval op vier poten en er is niets wat ik zou moeten. Ik kan gewoon Zijn, zijn met wat er is. Heeft het effect? Jazeker in no time voelt mijn lijf ontspannen en lopen mijn benen hun eigen ritme.

Zorgvuldig bouwen we onze persoonlijkheidsstructuur op. Jaren investeren we in het aanleren en volgen van familiepatronen. Door als kind heel goed te kijken en te luisteren, leren we wat er verwacht wordt en welke gaten we kunnen opvullen. We leren waar we voor geprezen worden of waar de afkeuring volgt. Ook buiten de muren van het opvoedkundig huis worden we in een systeem geplaatst waarin we leren te voldoen aan de verwachtingen. Op school kregen we een sticker, stempeltje of mooi cijfer bij gewenst gedrag en een rode streep, strafwerk of een onvoldoende bij niet strokend gedrag. En ook al was jij wellicht de rebel die ogenschijnlijk maling had aan de afstraffing, ook dan ben je erdoor gevormd. Vele jaren en vele generaties is er een structurele richting gegeven aan wie jij behoort te zijn.

Laat dit eens diep tot je doordringen. We denken meestal dat we ons autonoom en vrij bewegen. Niets is minder waar dan dat.

En nu is het 2025 en de chaos in de wereld is compleet. Oude systemen kraken en staan op barsten. Oude zekerheden blijken ineens gestoeld te zijn op illusies. Alleen de dapperen hebben de moed om dit werkelijk toe te laten. Want als je dit doet, dan komt er een vraagteken bij heel veel zaken in jouw leven. De media blijken onbetrouwbaar en mee te werken aan het polariseren. De politiek wordt steeds ongeloofwaardiger en is een groot toneelstuk. Van Kooten en de Bie of Monty Python zijn er niks bij. Kinderen op school leren niet meer hoe ze kunnen leren, maar worden getraind hoe ze informatie kunnen zoeken die gedigitaliseerd is en opgebouwd in algoritmes en AI. De geschiedenis blijkt geschreven door de overwinnaars en veel van wat ons daarover verteld en geleerd is blijkt toch echt anders in elkaar te zitten. Het geld- en banksysteem is gebaseerd op zeepbellen in plaats van op een werkelijke goud- en waardedekking. En het aloude mechanisme van brood en spelen werkt nog steeds. De wereld van entertainment lijkt gemaakt om ons weg te trekken van onze binnenwereld en slaat ons letterlijk uit het lood en uit onze kracht. Beeldschermen blijken een grotere verslaving dan cocaïne. En daarover gesproken, het gebruik van drugs en psychofarmaca is enorm en is voor veel mensen een dagelijks antwoord geworden op depressieve gevoelens. Weer andere mensen entertainen zichzelf met een spirituele bypass. Ze hoppen van workshop naar retreat, van klankschalen naar tantra, van ayuascaceremonie naar biodanza. Weer andere mensen vinden hernieuwd een houvast buiten zichzelf in religie en duwen alles weg wat niet in dat verhaal past. Kortom, we zijn met elkaar in een samenleving belandt waarin we alles buiten onszelf lijken te halen omdat we hopen dat daar de antwoorden te vinden zijn. Dit kan niet anders dan teleurstellen. In mijn ogen is de enige manier om antwoorden te vinden, gelegen in de ontmoeting in en met ons zelf. Is dat dan zo moeilijk kan je je afvragen. Ja, blijkbaar wel. Kijk maar om je heen. Maar vooral, kijk naar jezelf!

Hoe vaak kijk jij op een scherm om je dopamine aan te vullen? Hoe vaak entertain jij jezelf omdat je niet wilt voelen waar jouw pijn zit? Hoe vaak schop jij aan tegen systemen zonder werkelijk verantwoording te nemen in je eigen leven?

Terwijl ik dit bovenstaande met vuur opschrijf moet ik even pauzeren. In deze adempauze komen er wat vragen op:

Waar zijn we nu eigenlijk met elkaar in beland?

Wat zijn we in vredesnaam aan het doen?

En beschouw ik dit alleen, of doe ik hier ook aan mee?

De vraag stellen is ook het antwoord geven in deze. Ja, wij vormen met elkaar deze wereld en hebben dus allemaal ons aandeel. Waar dan te beginnen? Nou dat is dan wel weer wat eenvoudiger, namelijk bij onszelf. Stel jezelf onderstaande vragen:

Waar maak ik nog ‘oorlog’ in mijn leven?

Waar verdoof ik mijzelf omdat ik iets niet wil voelen?

Waar ben ik mijn vertrouwen in het leven verloren?

Waar ben ik aan het overleven in plaats van te leven?

Waar kijk ik weg?

Waaraan ben ik verslaafd?

Eindeloos vragen durven stellen aan jezelf is het begin van verandering. Want om deze vragen te stellen heb je lef nodig. Het vraagt totaal eerlijk zijn naar jezelf. Je hoeft niet verlicht te zijn en je hoeft zeker niet alles te weten. Sterker nog, waarschijnlijk kom je erachter hoe weinig je echt weet. Wat het wel vraagt is dat je laagje voor laagje afpelt wat ooit zo zorgvuldig is opgebouwd. Oude overtuigingen, patronen, aangenomen waarheden over de wereld waarin we leven, oude verhalen, eigenlijk mag overal een vraagteken achter. De meest geniale vraag die je kunt stellen is: huh? Een dikke HUH? bij alles wat je voor waar hebt aangenomen. Als je dat durft te doen, dan ben je volgens mij op weg naar jezelf, naar jouw ware aard en echtheid. Hoe meer mensen dit gaan doen, hoe sneller we met elkaar een andere werkelijkheid creëren. Dit is de nieuwe wereld waar we om zitten te springen!

Ben jij er klaar voor om jezelf te ontmoeten?